บทความจร

ญาเฮ ดา

                                                                                               

เพื่อพวกพ้องและสัญญาณคุณธรรม

(Matriculated ในการ์ตูน Animatrix)

 

                ถ้ายังจำกันได้ ในเดอะเมตริกซ์มีฉากหนึ่ง ที่ทรินีตรี้พยายามเอาเครื่องดักฟังหรือเครื่องส่งสัญญาณบอกตำแหน่งแห่งที่ออกจากตัวนีโอ ก่อนที่นีโอจะได้พบกับโมเฟียส เพื่อรับฟังความเป็นจริงที่แท้ของชีวิตและโลกในปัจจุบัน นำไปสู่การเลือกที่จะหลับใหลไม่รับรู้ความจริงอันนั้นต่อไป หรือว่าจะเลือกเอาการรู้เห็นสัมผัสความจริงอันนี้ ที่ทำให้ชีวิตต้องแปรเปลี่ยนไปตลอดกาล

 

                หุ่นยนต์ในการ์ตูน Matriculated นี้ก็มีเครื่องส่งสัญญาณเช่นเดียวกัน ซึ่งอาจกล่าวได้ว่ามันเป็นเครื่องส่งสัญญาณอันตราย หรือเป็นตัวเชื่อมไปสู่การกระทำที่ทำให้เรารู้สึกไม่ปลอดภัยและถูกคุกคาม ทำให้หุ่นยนต์กลายเป็นเครื่องจักรสังหารวิธีที่ดีที่สุดคือเอาสัญญาณในตัวหุ่นยนต์นี้ออกซะ และทำให้มันเชื่อใหม่ว่า “มนุษย์คือผู้ช่วยให้รอดและเป็นเพื่อนพ้องหมู่มิตร” งจะไม่มีวิธีไหนดีเท่ากับทำให้ศัตรูเชื่อว่าเราคือเพื่อนอีกแล้ว นั่นถึงจะเปลี่ยนศัตรูให้กลายเป็นมิตรได้

 

            มนุษย์ทุกคนในการ์ตูนเรื่องนี้ร่วมมือกันเสียบปลั๊กต่อสัญญาณเชื่อมเข้าไปสู่ในจิตใจของหุ่นยนต์ สร้างโลกสมมติใหม่ ให้มันเห็นว่า สิ่งที่ติดมากับมัน คือตัวความต้องการทำลายล้างนี้ ไม่เพียงทำลายมนุษย์เท่านั้น แต่มันยังพยายามทำร้ายตัวเองอีกด้วย เมื่อกลไกการทำลายล้างถูกถอดออกมา เราจึงพบว่ากลไกมันทำลายทุกสิ่ง กระทั่งหุ่นยนต์ในโลกสมมตินี้ยังต้องหนีลนลานจากการถูกกลืนกินโดยสัญญาณการทำลายล้าง มนุษย์หญิงสาวได้ยื่นมือเข้าไปช่วยหุ่นยนต์ให้รอดพ้นจากอันตราย มันจึงสัมผัสได้ถึงความปลอดภัยอบอุ่นกว่า แท้จริงแล้วมนุษย์มิใช่ศัตรู แต่คือผู้ช่วยให้รอดที่ยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ ถึงแม้จะรู้เช่นนั้นแล้ว ก็ใช่ว่าหุ่นยนต์มันจะตื่นรู้ในความเปลี่ยนแปลงได้ทันที เราคงไม่อาจหวังปฏิกิริยาใดๆ จากสิ่งที่เราใส่เข้าไปเพียงชั่วครู่ชั่วยาม แต่เราพอจะมั่นใจได้ว่าหน่อเนื้อแห่งมิตรภาพนั้นจะยังคงเหลืออยู่ให้เรียนรู้ต่อไป

 

                เราทุกคนต่างก็สามารถชี้โทษภัยของการทำลายล้างกันได้ หากเราเห็นเบื้องหลังกลไกที่คอยบัญชาการให้ลงมือทำลายสิ่งต่างๆ นั้นว่า มันทำลายตัวเราเองอย่างไร เมื่อใดที่เรามองเห็นเป็นฝักเป็นฝ่าย และสมมติให้อีกฝ่ายหนึ่งเป็นตัวเลวร้ายหรือเป็นศัตรู เมื่อนั้นความเป็นพวกพ้องย่อมพาเราไปสู่การทำลายฝ่ายตรงข้าม โดยอ้างความชอบธรรมฉบับโลกสมมติของฝ่ายเรา ปิดปากไม่รับฟังและกดดันบังคับฝ่ายตรงกันข้าม ตลอดจนใช้วิธีรุนแรงกำหราบปราบปรามให้สิ้นซาก แทนที่จะปกป้องรักษาชีวิตทุกอย่างเท่าเทียมกัน และหันมาใส่ใจต่อวิถีชีวิตของผู้คนที่ดำเนินอยู่เหล่านั้นในเวลานี้

 

                สิ่งที่หุ่นยนต์สังหารกระทำหลังจากตื่นขึ้น จึงไม่ต่างไปจากความเคยชินเดิมที่เคยมีมา คือโปรแกรมเอาไว้ให้ฆ่าหรือทำลายฝ่ายที่ไม่ใช่พวกพ้อง (พวกคิดต่างกัน) เสียดายตรงที่เราไม่ทันได้สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ “คุณธรรมในมนุษย์” ลงไปด้วย จึงเป็นการยากนักที่หุ่นยนต์สังหารเครื่องจักรแห่งอำนาจจะสำนึกถึงคุณธรรมขึ้นมาได้ในตัวมันเอง หากปราศจากเหล่าเพื่อนมนุษย์คอยกระตุ้นเร้ามโนธรรมก็ไม่ใช่ความำไร้ซึ่งคุณธรรมและความเกลียดกลัวหรอกหรือ ที่ทำให้เกิดการรบราฆ่าฟันในเดอะเมตริกซ์ ในที่สุดเราคงต้องเลือกเอาระหว่าง “การทำลายล้าง” อันเป็นการกำจัดความแตกต่างเพื่อความเรียบร้อยจอมปลอมกับ “การรักษาชีวิต” ของเพื่อนมนุษย์ทุกหมู่เหล่า อันมีความหลากหลายทางความคิดและประกอบด้วยคุณธรรมในตัวมนุษย์ทุกผู้ทุกนาม ซึ่งผู้มีอำนาจมันจะมองไม่เห็นและไม่เข้าใจว่ามันเป็นรากฐานที่สำคัญที่ทำให้ทุกชีวิตดำรงอยู่ร่วมกันได้อย่างร่มเย็นผาสุก

[เปิดประเด็น] [เล่าสู่กันฟัง] [ฝากคำ] [มุมหนังสือ] [ว่าด้วย…ชีวิต] [บทความจร] [คมความคิด] [ธารกวี] [บทบรรณาธิการ]
จำนวนผู้เข้าชม 001763